فیزیوتراپی ستون فقرات | درمان اسکولیوز، کیفوز، لوردوز و اختلالات پاسچر
فیزیوتراپی ستون فقرات
ستون فقرات محور اصلی بدن انسان است و نقش مهمی در حفظ تعادل، حرکت، محافظت از نخاع و تحمل وزن بدن ایفا میکند. هرگونه اختلال در ساختار یا عملکرد ستون فقرات میتواند منجر به درد، محدودیت حرکتی، کاهش کیفیت زندگی و حتی مشکلات تنفسی و عصبی شود.
با افزایش استفاده از کامپیوتر، تلفن همراه و سبک زندگی کمتحرک، اختلالات پاسچر و ناهنجاریهای ستون فقرات در سالهای اخیر شیوع بیشتری پیدا کردهاند.
فیزیوتراپی ستون فقرات یکی از مؤثرترین روشهای درمانی برای اصلاح ناهنجاریها، کاهش درد و بهبود عملکرد بدن محسوب میشود.
فهرست مطالب
- ستون فقرات چیست؟
- اختلالات شایع ستون فقرات
- اسکولیوز
- کیفوز
- لوردوز
- سر به جلو
- شانه گرد
- نقش فیزیوتراپی در درمان
- تمرین درمانی
- درمان دستی
- سوالات متداول
ستون فقرات چیست؟
ستون فقرات از 33 مهره تشکیل شده است که توسط دیسکها، رباطها و عضلات به یکدیگر متصل شدهاند.
این ساختار علاوه بر تحمل وزن بدن، از نخاع نیز محافظت میکند.
شایعترین مشکلات ستون فقرات
- اسکولیوز
- کیفوز
- لوردوز
- سر به جلو
- شانه گرد
- عدم تقارن لگن
- ضعف عضلات مرکزی بدن
- اختلالات پاسچر
اسکولیوز چیست؟
اسکولیوز به انحراف جانبی ستون فقرات گفته میشود.
در این بیماری ستون فقرات به جای قرار گرفتن در یک خط مستقیم، به شکل C یا S دیده میشود.
علائم اسکولیوز
- نامتقارن بودن شانهها
- برجستگی یک سمت قفسه سینه
- عدم تقارن لگن
- درد کمر
- خستگی زودرس
انواع اسکولیوز
اسکولیوز ایدیوپاتیک
شایعترین نوع بیماری که علت مشخصی ندارد.
اسکولیوز مادرزادی
به علت مشکلات تکاملی مهرهها ایجاد میشود.
اسکولیوز عصبی عضلانی
در اثر بیماریهای عصبی و عضلانی ایجاد میشود.
فیزیوتراپی اسکولیوز
اهداف:
- جلوگیری از پیشرفت انحراف
- اصلاح پاسچر
- تقویت عضلات
- افزایش انعطافپذیری
- کاهش درد
کیفوز چیست؟
کیفوز یا قوز پشت به افزایش انحنای قسمت پشتی ستون فقرات گفته میشود.
علائم کیفوز
- گرد شدن پشت
- جلو آمدن سر
- درد پشت
- خستگی عضلانی
- کاهش انعطافپذیری
علل کیفوز
- وضعیت بدنی نامناسب
- ضعف عضلات
- پوکی استخوان
- بیماری شوئرمن
درمان کیفوز با فیزیوتراپی
- تمرینات اصلاحی
- تقویت عضلات پشت
- کشش عضلات سینه
- آموزش پاسچر صحیح
لوردوز چیست؟
لوردوز به افزایش بیش از حد قوس کمری گفته میشود.
علائم لوردوز
- گودی بیش از حد کمر
- درد کمر
- خستگی عضلات
- اختلال در تعادل
علل لوردوز
- ضعف عضلات شکم
- چاقی
- بارداری
- عدم تعادل عضلانی
اصلاح لوردوز با فیزیوتراپی
اهداف:
- تقویت عضلات شکم
- اصلاح وضعیت لگن
- کاهش فشار روی مهرهها
سندرم سر به جلو
یکی از شایعترین مشکلات عصر دیجیتال است.
در این وضعیت سر جلوتر از محور طبیعی بدن قرار میگیرد.
علائم
- گردن درد
- سردرد
- درد بین کتفها
- خستگی عضلات گردن
شانه گرد
در اثر ضعف عضلات پشت و کوتاهی عضلات سینه ایجاد میشود.
علائم
- افتادگی شانه
- درد شانه
- کاهش ظرفیت تنفسی
- درد گردن
فیزیوتراپی چگونه کمک میکند؟
اهداف درمان:
- اصلاح پاسچر
- کاهش درد
- تقویت عضلات
- افزایش انعطافپذیری
- جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری
روشهای درمانی
ارزیابی پاسچر
در اولین جلسه وضعیت ستون فقرات به صورت کامل بررسی میشود.
تمرین درمانی
مهمترین بخش درمان محسوب میشود.
اهداف
- اصلاح الگوهای حرکتی
- افزایش قدرت عضلات
- بهبود تعادل
- اصلاح وضعیت بدن
درمان دستی
مزایا:
- بهبود حرکت مفاصل
- کاهش خشکی
- افزایش انعطافپذیری
الکتروتراپی
در صورت وجود درد یا اسپاسم عضلانی استفاده میشود.
لیزر پرتوان
برای کاهش درد و التهاب در برخی بیماران کاربرد دارد.
مزایای فیزیوتراپی ستون فقرات
اصلاح پاسچر
کاهش درد
بهبود ظاهر بدن
افزایش اعتماد به نفس
پیشگیری از پیشرفت ناهنجاری
بهبود عملکرد روزمره
تعداد جلسات درمان
بیماری | تعداد جلسات |
|---|---|
اسکولیوز خفیف | 15 تا 30 |
کیفوز | 10 تا 25 |
لوردوز | 10 تا 20 |
سر به جلو | 8 تا 15 |
شانه گرد | 8 تا 15 |
توصیههای مهم
- از نشستن طولانی خودداری کنید.
- مانیتور را همسطح چشم قرار دهید.
- ورزش منظم داشته باشید.
- تمرینات اصلاحی را به صورت روزانه انجام دهید.
- از کیفهای سنگین یکطرفه استفاده نکنید.
سوالات متداول
در بسیاری از موارد خفیف و متوسط، فیزیوتراپی میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و وضعیت بدن را بهبود دهد.
دوران رشد بهترین زمان برای شروع درمان است.
در بسیاری از موارد، بهویژه اگر علت آن پاسچر نامناسب باشد، فیزیوتراپی نتایج بسیار خوبی ایجاد میکند.
بسته به شدت ناهنجاری بین ۱۰ تا ۳۰ جلسه و گاهی بیشتر.